Dürüstlük modeli
Bilmediğimizi biliyormuş gibi göstermiyoruz.
Bir girişim fikrini araştırırken en tehlikeli şey, bilmediğin bir şeyi biliyormuş gibi kabul etmek. “Bu pazar yaklaşık 2 milyar dolar” cümlesi kulağa iyi gelir — ama kaynağı yoksa hiçbir anlamı yok. Premisey'de bir bilgi ya güvenilir bir kaynağa dayanır ya da henüz doğrulanmadığını açıkça söyleriz.
“Bu pazar yaklaşık 2 milyar dolar.”
Güzel bir cümle. Ama kaynağı yoksa hiçbir anlamı yok.
Üç etiket, üç farklı güven seviyesi.
İnternette bir sayı veya iddia bulmak, onun doğru olduğu anlamına gelmez. Premisey araştırma sonuçlarını kaynağına ve güven düzeyine göre ayırır.
Kaynağı var. Kendin kontrol edebilirsin.
Bir değer güvenilir bir kaynağa dayanıyorsa kaynağıyla birlikte gösterilir — resmî veriler, satılık ilanlardaki beyanlar, şirket veya kurucunun kendi açıklamaları gibi. Kaynak yoksa bu etiket kullanılamaz.
Kesin değil. Ama nasıl bulunduğunu biliyoruz.
Doğrudan bir kaynak bulunamıyorsa mevcut verilerden makul bir çıkarım yapılabilir. Bu durumda Premisey bunun bir tahmin olduğunu açıkça belirtir ve hangi veriden, nasıl çıkarıldığını gösterir. Kabul edip etmemek sana kalır.
Veri yoksa, boşluğu rakamla doldurmuyoruz.
Bazı bilgilerin güvenilir bir kaynağı olmayabilir. Bu durumda Premisey kulağa inandırıcı gelen bir sayı uydurmak yerine “bu konuda yeterli veri bulunamadı” der — çünkü yanlış bir sayı, hiç sayı olmamasından daha pahalıya mal olabilir.
Bilmediğimizi biliyormuş gibi göstermiyoruz.
Bir pazarın büyüklüğünü bilmiyorsak boşluğu kulağa inandırıcı gelen bir rakamla doldurmuyoruz. Bir bilgi ya güvenilir bir kaynağa dayanır ya da henüz doğrulanmadığını açıkça söyleriz — çünkü bazen en değerli cevap bir sayı değil, “bunu henüz bilmiyoruz” cümlesidir.
Bu sadece bir söylem değil.
- Bir değer kaynak, güven seviyesi ve gerekçeyle birlikte değerlendirilir — bu ayrım araştırmanın veri yapısına da işlenir.
- Kural yalnızca metinle rica edilmiyor; raporun veri şemasında da zorunlu tutuluyor.
- Kaynağı olmayan bir değer “doğrulanmış” olarak gösterilemez.
- Bir kaynağa erişilemediğinde de bilgi sessizce yok sayılmaz; hangi verinin eksik olduğu açıkça belirtilir.
Rapordaki veriler buralardan geliyor
Özellikle gelir konusunda daha dikkatliyiz
Bir girişimin gerçek gelirini dışarıdan doğrulamak çoğu zaman mümkün değildir. Bu yüzden Premisey mümkün olan en güçlü kaynaktan başlayarak ilerler; yukarıdan aşağıya inilir, bir üst basamakta veri bulunursa alt basamaklara gerek kalmaz. Dolaylı bir sinyal hiçbir zaman gerçek gelir gibi sunulmaz — hiçbiri bulunamazsa değer tahmini ya da bilinmiyor olur.
Doğrulanmış gelir verisi
Ödeme sağlayıcısına bağlanarak doğrulanmış aylık gelir. En güvenilir basamak; bulunduğunda doğrudan kaynağıyla raporlanır.
Satılık ilan gelirleri
Acquire.com ve Flippa gibi pazaryerlerinde satışa çıkmış ürünlerin beyan ettiği gelir ve satış çarpanı.
Kaynaklı kurucu beyanı
Indie Hackers, Starter Story ve açık gelir sayfalarında kurucunun kendi paylaştığı rakamlar. Beyan doğrulanmış değildir; etiketi bunu yansıtır.
Trafik ve indirme proxy'si
Uygulama mağazası verileri ve trafik tahminleri. Gelirin kendisi değil, büyüklük hakkında dolaylı bir sinyaldir — daima tahmini olarak işaretlenir.
Hiçbiri yoksa
Değer “bilinmiyor” olarak yazılır. Bu, raporun eksikliği değil; pazarın o kısmının şeffaf olmadığının bilgisidir.
Ne yapmıyoruz
- Kaynağı olmayan pazar büyüklükleri uydurmuyoruz.
- Fikri daha iyi göstermek için skorları değiştirmiyoruz.
- Var olmayan müşteri yorumları veya kullanım rakamları üretmiyoruz; bu sitede de öyle.
- Erişemediğimiz bir kaynağı varmış gibi göstermiyoruz.
- Sonuç fikrin aleyhine çıkıyorsa bunu saklamıyoruz.
Çünkü Premisey'in amacı fikrini sana satmak değil; doğru kararı vermen için daha sağlam bir zemin hazırlamak.
Dürüst bir ikinci görüş al
Fikrini yaz; neyi bildiğimizi kaynağıyla, neyi bilmediğimizi açıkça söyleyelim.